મકરસંક્રાંતિના (makar sankranti) દિવસે અડદની દાળનો ખીચડો ખાવાનો અને આપવાનુંચલણ છે. પરંતુ આ પ્રથા કેવી રીતે શરૂ થઈ અને તેનું ધાર્મિક મહત્વ શું છે, તેના વિશે અહીં જાણો.
જ્યારે સૂર્ય ભગવાન ધનુ રાશિમાંથી નીકળીને મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે મકરસંક્રાંતિનો(makar sankranti) તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. મોટેભાગે આ તહેવાર 14 કે 15 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે. આ વખતે મકરસંક્રાંતિ 14 જાન્યુઆરી(14 January) શુક્રવારે ઉજવવામાં આવશે. મકરસંક્રાંતિને પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન અને દાન કરવાનો વિશેષ દિવસ માનવામાં આવે છે.
આ દિવસે ગોળ, ઘી, મીઠું અને તલ ઉપરાંત કાળી અડદની દાળ અને ચોખાનું દાન કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. અડદની દાળનો ખીચડો ઘરમાં ભોજન દરમિયાન પણ ખવાય છે. ઘણા લોકો ખીચડાના સ્ટોલનું વિતરણ કરીને યોગ્યતા મેળવે છે. આ કારણોસર, ઘણી જગ્યાએ આ તહેવારને ખીચડા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેનાથી સૂર્ય ભગવાન અને શનિદેવ બંનેની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. જાણો આ તહેવાર પર ખીચડાના મહત્વ વિશે.
આ વાર્તા લોકપ્રિય છે
કહેવાય છે કે મકરસંક્રાંતિના દિવસે ખીચડો બનાવવાની પ્રથા બાબા ગોરખનાથના સમયથી શરૂ થઈ હતી. કહેવાય છે કે જ્યારે ખિલજીએ હુમલો કર્યો ત્યારે નાથ યોગીઓને યુદ્ધ દરમિયાન ભોજન બનાવવાનો સમય મળતો ન હતો અને તેઓ ભૂખ્યા પેટે જ યુદ્ધ માટે રવાના થતા હતા. તે સમયે બાબા ગોરખનાથે દાળ, ભાત અને શાકભાજી એકસાથે રાંધવાની સલાહ આપી હતી. તે તરત જ તૈયાર થઈ ગયો. આનાથી યોગીઓનું પેટ ભરતું હતું અને તે ખૂબ પૌષ્ટિક પણ હતું.
બાબા ગોરખનાથે આ વાનગીનું નામ ખીચડો રાખ્યું છે. ખિલજીથી મુક્ત થયા પછી, યોગીઓએ મકરસંક્રાંતિની ઉજવણી કરી અને તે દિવસે ખીચડાનું વિતરણ કર્યું. ત્યારથી મકરસંક્રાંતિ પર ખીચડો બનાવવાની પ્રથા શરૂ થઈ. મકરસંક્રાંતિના અવસર પર ગોરખપુરના બાબા ગોરખનાથ મંદિરમાં ખીચડી મેળાનું પણ આયોજન કરવામાં આવે છે. આ દિવસે બાબા ગોરખનાથને ખીચડો ચઢાવવામાં આવે છે અને તેને પ્રસાદના રૂપમાં લોકોમાં વહેંચવામાં આવે છે.
ધાર્મિક મહત્વ સમજો
એવું કહેવાય છે કે મકરસંક્રાંતિના દિવસે સૂર્ય ભગવાન તેમના પુત્ર શનિના ઘરે આવે છે. જ્યોતિષમાં અડદની દાળને શનિ સાથે સંબંધિત માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં અડદની દાળનો ખીચડો ખાવાથી શનિદેવ અને સૂર્યદેવ બંનેની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. આ સિવાય ચોખાને ચંદ્રનો કારક, શુક્રને મીઠું, ગુરુને હળદર, લીલા શાકભાજીને બુધનો કારક માનવામાં આવે છે. તે જ સમયે, ખીચડીની ગરમી સાથે તેનો સંબંધ મંગળ સાથે જોડાયેલો છે. આ રીતે મકરસંક્રાંતિના દિવસે ખીચડો ખાવાથી કુંડળીમાં લગભગ તમામ ગ્રહોની સ્થિતિ સુધરે છે.
