આખરે ગુજરાતના જાણીતા યુવા પાટીદાર નેતા હાર્દિક પટેલ ગુરુવારે ભાજપમાં જોડાયા છે. 2019માં કોંગ્રેસમાં જોડાયેલા હાર્દિકે આ વર્ષે 18 મેના રોજ કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. પાટીદાર આંદોલનના કારણે 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને ઘણું નુકસાન સહન કરવું પડ્યું હતું. આવી સ્થિતિમાં ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા ભાજપ ફરી એકવાર પાટીદાર સમાજને રીઝવવા માટે હાર્દિક પર મોટો દાવ રમી રહી છે. ગુજરાતમાં પાટીદારોની વસ્તી 1.5 કરોડની નજીક હોવાનું માનવામાં આવે છે અને લગભગ 70 વિધાનસભા બેઠકો પર તેમનો પ્રભાવ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આવી સ્થિતિમાં, ચાલો જાણીએ કે હાર્દિક પટેલના આગમનથી ભાજપને કેટલો ફાયદો થશે? શું 2017ની ચૂંટણીમાં હાર્દિકના કારણે ભાજપને નુકસાન થયું હતું? ગુજરાતની ચૂંટણીમાં પાટીદારોનું આટલું મહત્વ કેમ?
2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી સાથે હાર્દિકનું શું જોડાણ હતું?
2015ની વાત છે. ગુજરાતમાં પાટીદાર સમાજ ઓબીસી અનામતની માંગને લઈને અવાજ ઉઠાવી રહ્યો હતો. દરમિયાન એક યુવાન હાર્દિક પટેલે OBC અનામત મેળવવા માટે પાટીદાર અનામત આંદોલન સમિતિની રચના કરી હતી. હાર્દિકના નેતૃત્વમાં પાટીદાર આંદોલન એટલું મજબૂત બન્યું કે તેની રેલીઓમાં લાખો લોકો આવવા લાગ્યા અને ગુજરાતમાં બે દાયકાથી વધુ સમયથી સત્તામાં રહેલી ભાજપને ચૂંટણી હારવાનો ડર હતો.
આ આંદોલનની અસર 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ જોવા મળી હતી. ભાજપે વિધાનસભા ચૂંટણી જીતી હતી, પરંતુ પાર્ટીને પાછલી ચૂંટણી કરતાં 16 બેઠકો ઓછી મળી હતી અને માત્ર 99 બેઠકો જ જીતી શકી હતી. આ ચૂંટણીમાં હાર્દિક પટેલે કોંગ્રેસને સમર્થન આપતાં કોંગ્રેસને ગત વખત કરતાં 16 બેઠકો વધુ મળી હતી. આ દરમિયાન કોંગ્રેસે 77 સીટો જીતી હતી. 3 દાયકામાં ગુજરાતમાં કોંગ્રેસનું આ સર્વશ્રેષ્ઠ ચૂંટણી પ્રદર્શન હતું.
હાર્દિકને આનું ઈનામ પણ મળ્યું. પટેલ માર્ચ 2019 માં લોકસભાની ચૂંટણી પહેલા કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતા અને જુલાઈ 2020 માં ગુજરાતમાં પાર્ટીના કાર્યકારી અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા હતા. જો કે, બે વર્ષમાં, તેમણે કોંગ્રેસ પર તેમની અવગણના કરવાનો અને મોટા નિર્ણયો લેવામાં તેમની સાથે સલાહ ન લેવાનો આરોપ લગાવતા પાર્ટીમાંથી રાજીનામું આપ્યું.
હાર્દિકના આવવાથી ભાજપને કેટલો ફાયદો થશે?
ગુજરાતમાં પાટીદાર મતદારો 14% છે. જેમાં કડવા અને લેઉવા પટેલનો સમાવેશ થાય છે. પાટીદાર સમાજ 1984-85 થી ભાજપની વફાદાર વોટ બેંક છે. આનું કારણ કોંગ્રેસના નેતા અને ગુજરાતના ચાર વખત મુખ્યમંત્રી રહી ચૂકેલા માધવસિંહ સોલંકીની KHAM થીયરી હોવાનું માનવામાં આવે છે. સોલંકી માત્ર KHAM એટલે કે ક્ષત્રિય, હરિજન, આદિવાસી, મુસ્લિમ જોડાણને કારણે 4 વખત મુખ્યમંત્રી બન્યા. જેના કારણે પાટીદારો કોંગ્રેસથી દૂર રહ્યા હતા.
2015માં હાર્દિક પટેલના નેતૃત્વમાં થયેલા પાટીદાર આંદોલન બાદથી ભાજપ પટેલ વોટ જાળવી રાખવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં હાર્દિક પટેલના આગમનથી ભાજપ 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરી શકે છે, કારણ કે નારાજગી છતાં પાટીદાર સમાજનો મોટો વર્ગ ભાજપ સાથે જોડાયેલો છે. આવી સ્થિતિમાં હાર્દિકના આગમનથી ભાજપથી દૂર રહી ગયેલા પાટીદારો ફરી એકવાર પાર્ટીમાં જોડાશે તેવું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ઘણા નિષ્ણાતો કહે છે કે હાર્દિકના આગમનથી ભાજપને નરેશ પટેલના પ્રભાવને નાથવામાં પણ મદદ મળશે. નરેશ પટેલ રાજકોટના વેપારી છે. નરેશ પટેલ કોંગ્રેસમાં જોડાય તેવી શક્યતા છે.
આ જ કારણ છે કે ભાજપ પાટીદારોને પણ રીઝવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. 1.5 કરોડની વસ્તી સાથે, 182 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 70 પર પાટીદારોનો પ્રભાવ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં ઘણા મુખ્યમંત્રીઓ પાટીદાર સમાજમાંથી આવ્યા છે. જેમાં ચીમનભાઈ પટેલ, કેશુભાઈ પટેલ, બાબુભાઈ પટેલ, આનંદીબેન પટેલ અને વર્તમાન મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલનો સમાવેશ થાય છે.
AAPનો મુકાબલો કરવા અને સૌરાષ્ટ્રમાં ભાજપને મજબૂત કરવામાં હાર્દિક કેટલો મદદરૂપ થશે?
ભાજપનું નેતૃત્વ પણ હાર્દિકને અરવિંદ કેજરીવાલની આમ આદમી પાર્ટી એટલે કે AAPનો મુકાબલો કરવા માટેના હથિયાર તરીકે જુએ છે. સાથે જ પાર્ટી હાર્દિકને પ્રભાવશાળી નેતા તરીકે જોઈ રહી છે. કેટલાક મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં પહેલા જ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભાજપ માટે હાર્દિકને પાર્ટીમાં સામેલ કરવાનો આ યોગ્ય સમય છે.
આ દ્વારા ભાજપ માધવસિંહ સોલંકીના 1985માં 149 બેઠકો જીતવાનો રેકોર્ડ તોડીને સૌરાષ્ટ્રમાં મોટી અસર કરવા માંગે છે. તે જ સમયે, આમ આદમી પાર્ટી રાજ્યમાં વધી રહેલી ઘુસણખોરીને નિષ્ફળ બનાવવાની યોજના બનાવી રહી છે. ગુજરાતનું સૌરાષ્ટ્ર 1995થી ભાજપનો ગઢ રહ્યું છે.
જો કે, પાટીદાર આંદોલન સાથે પાણીની અછત અને કૃષિ સંકટને કારણે ભાજપને અહીં 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ઘણું સહન કરવું પડ્યું હતું. 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કુલ 47 બેઠકોમાંથી કોંગ્રેસને 28 અને ભાજપને માત્ર 19 બેઠકો મળી હતી, જ્યારે 2012ની ચૂંટણીમાં ભાજપે અહીંથી 30 બેઠકો જીતી હતી.
આ વખતે હાર્દિકને લાવવાનો ભાજપનો પ્લાન 2012ના પરિણામનું પુનરાવર્તન કરવાનો છે, જેમાં સૌરાષ્ટ્રમાં ભાજપે 30 બેઠકો જીતી હતી. સૌરાષ્ટ્રમાં લેઉવા પાટીદારો મોટી સંખ્યામાં છે. આથી કોંગ્રેસ અને ભાજપ બંને ઉદ્યોગપતિ નરેશ પટેલને પક્ષમાં લાવવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. નરેશ શ્રી ખોડલધામ ટ્રસ્ટના ચેરમેન છે. ખોડલધામ ટ્રસ્ટ એ રાજકોટના લેઉઆ પટેલ સમાજની મહત્વની સંસ્થા છે.
