કબડ્ડી (Kabaddi)ના ફેન્સ માટે સારી ખબર છે. તે પોતાના મનપસંદ ખેલાડીઓને મેદાન પર કબડ્ડી કબડ્ડી કરતા જોઇ શકશે. પ્રૉ કબડ્ડી લીગ (Pro Kabaddi League)ની આઠમી સિઝન 22 ડિેસમ્બરથી શરૂ થઇ રહી છે. લીગની પહેલી મેચ બેગ્લુંરુ બુલ્સ અને યૂ મુમ્બાની વચ્ચે રમાશે.
કબડ્ડીના કેટલાક પ્રખ્યાત પ્રકારો છે જેમાં પંજાબી, સંજીવની અને ગામિની છે. કબડ્ડી દક્ષિણ એશિયામાં ખૂબ પ્રખ્યાત છે અને તે બાંગ્લાદેશ અને નેપાળની રાષ્ટ્રીય રમત પણ છે.
મેદાન
રમતના આંતરરાષ્ટ્રીય ફોર્મેટમાં, બે ટીમોના સાત ખેલાડીઓ જીતવા માટે એકબીજા સાથે લડે છે અને જેની પાસે સૌથી વધુ પોઈન્ટ છે તે જીતે છે. પુરુષોની મેચોમાં મેદાનનું કદ 10×13 મીટર છે, જ્યારે મહિલાઓ માટે તે 8×12 મીટર છે. દરેક ટીમમાં ત્રણ રિઝર્વ ખેલાડીઓ હોય છે, જેનો ઉપયોગ પરિસ્થિતિના આધારે કરવામાં આવે છે. આ રમત સામાન્ય રીતે ૨૦-૨૦ મિનિટનાં બે ભાગમાં રમાય છે. પ્રથમ ભાગનાં અંતે બંન્ને ટીમ પોતાનું મેદાન બદલે છે અને આ માટે પાંચ મિનિટનો વિરામ રાખવામાં આવે છે.
રમવાની પદ્ધતિ
ખેલાડીઓ રમતના મેદાનમાં આવ્યા બાદ ટોસ જીતવાવાળી ટીમનો એક ખેલાડી સામેની વિપક્ષી ટીમમાં મોકલે છે. આ ખેલાડી કબડ્ડી-કબડ્ડી બોલતો બોલતો બોલતો જાય છે અને સામેની ટીમના ખેલાડીઓને આઉટ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ દરમિયાન તે પોતાનો શ્વાસ તૂટી ન જાય તેની કાળજી રાખી સતત કબડ્ડી બોલતો રહે છે. શ્વાસ તૂટી જાય એ સ્થિતિમાં તેણે ભાગીને પોતાનાં મેદાનમાં પરત આવી જવાનું રહે છે.
શ્વાસ ટકાવી કબડ્ડી-કબડ્ડી બોલી શકે ત્યાં સુધીમાં તેણે પોતાની ચપળતા વાપરી સામેના પક્ષનાં ખેલાડી/ખેલાડીઓને આઉટ કરવાનો પ્રયાસ કરતા રહેવાનું હોય છે. તે સામેના પક્ષનાં જે ખેલાડીને આઉટ કરી લે તે ખેલાડી મેદાનમાંથી દૂર કરાય છે. એટલે કે તેને આઉટ જાહેર કરાય છે. પણ જો તે પોતે એ સમયમાં સામેના ખેલાડીઓનાં કબજામાં આવી જાય અને કબડ્ડી-કબડ્ડી બોલતો બંધ થઈ જાય તો તેને પોતાને આઉટ ગણાઈ મેદાન બહાર જવું પડે છે. આ પ્રક્રિયા બંન્ને તરફના ખેલાડીઓ વચ્ચે વારાફરતી ચાલતી રહે છે.
કબડ્ડી ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા અનુસાર રમતની 4 રીતો
સંજીવની સ્ટાઈલ કબડ્ડીમાં જ્યારે વિરોધી ટીમનો ખેલાડી આઉટ થાય છે ત્યારે બીજી ટીમનો ખેલાડી પાછો આવે છે. આ રમત 40 મિનિટની હોય છે જેમાં બે ભાગ વચ્ચે 5 મિનિટનો વિરામ હોય છે. દરેક ટીમમાં 7 ખેલાડીઓ છે અને અન્ય ટીમના તમામ ખેલાડીઓને આઉટ થવા પર 4 પોઈન્ટ મળે છે.
ગામિની સ્ટાઈલ કબડ્ડીમાં પણ એક ટીમમાં 7 ખેલાડીઓ હોય છે અને જો કોઈ ખેલાડી આઉટ થઈ જાય તો જ્યાં સુધી તેની આખી ટીમ આઉટ ન થઈ જાય ત્યાં સુધી તે પાછો ફરી શકતો નથી. આ રમતમાં કોઈ સમય મર્યાદા હોતી નથી અને જ્યાં સુધી કોઈ ટીમ આવા 5 કે 7 પોઈન્ટ ન મેળવે ત્યાં સુધી રમત ચાલુ રહે છે
અમર સ્ટાઈલ કબડ્ડીમાં પણ ગામીનીની જેમ સમય મર્યાદા હોતી નથી પરંતુ આમાં જે ખેલાડી આઉટ થાય છે તે રમતમાં રહે છે અને ટેગ માટે પોઈન્ટ મેળવે છે.
પંજાબી સર્કલ સ્ટાઈલ કબડ્ડી
પંજાબી કબડ્ડીની ઉત્પત્તિ પંજાબમાંથી થઈ છે. તેને પંજાબી સર્કલ સ્ટાઈલ કબડ્ડી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તે રાજ્ય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રમાય છે અને એમેચ્યોર સર્કલ કબડ્ડી ફેડરેશન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. લાંબી કબડ્ડી, સોંચી કબડ્ડી, ગુંગી કબડ્ડી વગેરેના 19 પરંપરાગત પ્રકારો છે. પંજાબી કબડ્ડીનો ઉપયોગ કબડ્ડી વર્લ્ડ કપ અને વર્લ્ડ કબડ્ડી લીગ જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટમાં થાય છે.
લોંગ કબડ્ડી માં 15 ખેલાડીઓ 15-20 ફૂટના ગોલ ફિલ્ડમાં ભાગ લે છે. આમાં કોઈ રેફરી અને મર્યાદા નથી. ખેલાડીઓ શક્ય હોય ત્યાં સુધી દોડી શકે છે. રેઇડરે ને ‘કબડ્ડી કબડ્ડી’ બોલવાનું રહે છે. બાકીના નિયમો અમર કબડ્ડી જેવા છે.
સોંચી કબડ્ડી બોક્સિંગ જેવી છે. તે પંજાબના માલવા ક્ષેત્રમાં પ્રખ્યાત છે. અસંખ્ય ખેલાડીઓ રમે છે. જમીનમાં એક વાંસ છે જેની સાથે લાલ કપડું બાંધેલું છે. આમાં, ડિફેન્ડરની છાતી પર હુમલો કરે છે. ડિફેન્ડરને ફક્ત રેઇડરના કાંડાને પકડી રાખવાની મંજૂરી છે અને બાકીના ભાગને સ્પર્શ કરવામાં આવે ત્યારે ફાઉલ કરવામાં આવે છે. જો રેઇડર કાંડાને મુક્ત કરે છે, તો તે વિજેતા નથી, પછી ડિફેન્ડર વિજયી છે.
મૂંગી કબડ્ડી માં, રેઇડરે માત્ર એક જ વાર ‘કબડ્ડી’ બૂમ પાડીને વિરોધી ટીમના ખેલાડીને સ્પર્શ કરવો પડે છે. જો ડિફેન્ડર તેને હાફ સુધી જવા દેતો નથી, તો તેની ટીમને પોઈન્ટ મળે છે અને જો રેઈડર હાફ સુધી પહોંચે છે, તો તેની ટીમને પોઈન્ટ મળે છે.
