બાળકના નામ પછી પિતા અથવા માતાની અટક આવે છે. ભારત સહિત દુનિયામાં ઘણા એવા દેશ છે જ્યાં પિતાની અટકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઇટાલીની એક અદાલતે તાજેતરમાં ચુકાદો આપ્યો હતો કે બાળકનું નામ માતા અને પિતા બંનેની અટક સાથે અનુસરવું આવશ્યક છે.
ઇટાલિયન કોર્ટના નિર્ણયની દુનિયામાં ચર્ચા
અત્યાર સુધી ઈટાલીમાં નવજાત બાળક સાથે ફક્ત એક જ પિતાનું નામ જોડવામાં આવતું હતું. ઇટાલિયન કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે આ પ્રથા ભેદભાવપૂર્ણ અને ઓળખી શકાય તેવી છે, જેમાં માતા અને પિતા બંનેનું નામ બાળકના નામ પર રાખવામાં આવ્યું છે. કોર્ટનો નિર્ણય હજુ સંસદમાં પસાર થયો નથી. પરંતુ ફેમિલી મિનિસ્ટર એલેના બોનેટીએ કોર્ટના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે.
આ ટ્રેન્ડ બોલિવૂડ સેલિબ્રિટીઝમાં પણ શરૂ થયો છે.
પિતાની અટક સામાન્ય રીતે બાળકના નામને અનુસરે છે. પરંતુ આજકાલ બોલિવૂડમાં માતા-પિતા બંનેના નામ રાખવાનો ટ્રેન્ડ ચાલી રહ્યો છે. બોલિવૂડના ઘણા સ્ટાર કિડ્સના નામની સાથે માતા અને પિતા બંનેની અટક પણ છે. બોલિવૂડ અભિનેત્રી પ્રિયંકા ચોપરા અને નિક જોનાસે તેમની પુત્રીનું નામ માલતી મેરી ચોપરા જોનાસ રાખ્યું છે. આ નામ પ્રિયંકા અને નાઇકે સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યું હતું. આમિર ખાન અને કિરણ રાવે પોતાના પુત્રનું નામ આઝાદ રાવ ખાન રાખ્યું છે. નેહા ધૂપિયા અને અંગદ બેદીએ પોતાની દીકરીનું નામ મેહર ધૂપિયા બેદી રાખ્યું છે. મંદિરા બેદીએ ગયા વર્ષે તારા બેદી કૌશલ નામની પુત્રીને દત્તક લીધી હતી.
આ દેશોમાં થોડી અલગ પરંપરા છે
પ્રખ્યાત સ્પેનિશ ચિત્રકાર સાલ્વાડોર ડાલીનું પૂરું નામ સાલ્વાડોર ફેલિપ જેસિન્ટો ડાલી અને ડોમેનેક હતું. આટલું મોટું નામ વાંચીને તમને નવાઈ લાગી? સ્પેનમાં એવી પરંપરા છે કે બાળકનું નામ પિતા અને માતાની અટક સાથે જોડાયેલું છે. પોર્ટુગલમાં, બાળકની અટક પહેલા માતાની અટક અને પછી પિતાની અટક હોય છે. બ્રાઝિલમાં પણ, બાળકના નામ પછી માતાપિતા બંનેની અટકનો ઉપયોગ થાય છે. લગ્ન પછી, સ્ત્રીઓ ઘણીવાર માતાની અટક બદલીને પતિની અટક કરતી હોય છે.
ઉપનામ ચલણ
ભારત જેવા મોટા દેશમાં અનેક પ્રકારની અટકો છે. પરંતુ આ ચલણ પહેલા ન હતું. રોમન સામ્રાજ્ય વિશ્વમાં હુલામણું નામથી ઓળખાવા લાગ્યું. આ ચલણ પછી ધીમે ધીમે પશ્ચિમ યુરોપમાં દેખાવા લાગ્યું. આરપી બિહારના અરાહમાં વીર કુંવર સિંહ યુનિવર્સિટીમાં ભાષા અને સાહિત્યના પ્રોફેસર છે. સિંહે કહ્યું, “પ્રાચીન સમયમાં કોઈ અટક પ્રથા ન હતી.” જૂનાગઢના રુદ્રદમન શિલાલેખમાં મૌર્યકાળમાં બિંદુસાર, અજાતશત્રુ જેવા નામો જોવા મળે છે પરંતુ અટકો જોવા મળતા નથી. બીજી તરફ, અશોક ચંદ્રગુપ્તના નામની પાછળ મૌર્ય દેખાય છે પરંતુ તે કોઈ જાતિની અટક નથી. બાળકના નામની સાથે માતા અને પિતા બંનેની અટક કે નામ આજદિન સુધી ઇતિહાસમાં જોવા મળ્યા નથી. જો કે દક્ષિણ ભારતમાં 2000 વર્ષ પહેલા બાળકના નામમાં માતાનું નામ ચોક્કસપણે લખવામાં આવતું હતું.
ભારતનો કાયદો સ્વતંત્રતા આપે છે
સુપ્રીમ કોર્ટના એડવોકેટ ઝુબેર અહેમદ ખાને કહ્યું, “ભારતીય કાયદો બાળકને કોઈપણ અટક લખવાની સ્વતંત્રતા આપે છે.” બાળક માતા, પિતા અથવા બંનેની અટકનો ઉપયોગ કરી શકે છે. જ્યારે બાળકનો જન્મ હોસ્પિટલમાં થાય છે, ત્યારે જન્મ અને મૃત્યુ અધિનિયમ હેઠળ બાળકની માહિતી કલમ 8 અને 9 હેઠળ રજિસ્ટ્રારને આપવામાં આવે છે. જેમાં પિતા અને માતા બંનેનું પૂરું નામ અને વિગતો મોકલવાની રહેશે. માતા-પિતા ઈચ્છે તો બાળકનું નામ અટક સાથે મોકલી શકે છે.
