કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમરે 2 મે 2022 ના રોજ આઝાદી કા અમૃત મહોત્સવના ભાગ રૂપે આયોજિત “કિસાન ડ્રોન્સને પ્રોત્સાહન આપવું: મુદ્દાઓ, પડકારો અને આગળનો માર્ગ” વિષય પર પરિષદનું ઉદ્ઘાટન કર્યું અને સંબોધન કર્યું.
મંત્રીએ કહ્યું કે સરકાર ખેડૂતોની સુવિધા, ખર્ચ ઘટાડવા અને આવક વધારવા માટે ડ્રોનના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. કિસાન ડ્રોનના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકાર 50% અથવા વધુમાં વધુ રૂ. ડ્રોન ખરીદવા માટે SC-ST, નાના અને સીમાંત, ઉત્તર-પૂર્વ રાજ્યોની મહિલાઓ અને ખેડૂતોને 5 લાખની સબસિડી. અન્ય ખેડૂતો માટે 40% અથવા વધુમાં વધુ રૂ. 4 લાખ સુધીની નાણાકીય સહાય આપવામાં આવશે, એમ તોમરે જણાવ્યું હતું.
કૃષિમાં ડ્રોનના બહુપક્ષીય ઉપયોગ વિશે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ખેડૂતોના વ્યાપક હિતમાં કૃષિ પ્રવૃત્તિઓમાં ડ્રોનના ઉપયોગની શરૂઆત કરી છે. કેન્દ્ર પાકની આકારણી, જમીનના રેકોર્ડનું ડિજિટાઈઝેશન, જંતુનાશકો અને પોષક તત્ત્વોના છંટકાવ માટે ‘કિસાન ડ્રોન’ના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે જેના માટે બજેટમાં જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે. દેશના કૃષિ ક્ષેત્રનું આધુનિકીકરણ પીએમ મોદીની આગેવાની હેઠળની સરકારના એજન્ડામાં છે.
સરકાર SMAM યોજના હેઠળ ડ્રોન ખરીદવા માટે 100% સબસિડી આપે છે
તોમરે ઉમેર્યું હતું કે કૃષિમાં ડ્રોનના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અને ખેડૂતો અને આ ક્ષેત્રના અન્ય હિસ્સેદારોને ડ્રોન ટેક્નોલોજી પરવડે તેવી બનાવવા માટે, કૃષિ મિકેનાઇઝેશન પર સબ-મિશન (SMAM) હેઠળ આકસ્મિક ખર્ચ સાથે ડ્રોનની 100% કિંમત પર નાણાકીય સહાય વિસ્તૃત કરવામાં આવી છે. ફાર્મ મશીનરી તાલીમ અને પરીક્ષણ સંસ્થાઓ, ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદની સંસ્થાઓ, કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK) અને રાજ્ય કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ (SAUs) ને ખેડૂતોના ખેતરો પર તેના પ્રદર્શન માટે. ખેડૂતોના ખેતરો પર તેના પ્રદર્શન માટે ડ્રોનની ખરીદી માટે ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPOs) ને 75% @ ગ્રાન્ટ આપવામાં આવે છે.
ડ્રોન એપ્લિકેશન દ્વારા કૃષિ સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે, ડ્રોનની મૂળભૂત કિંમતના 40% અને તેના જોડાણો અથવા રૂ. 4 લાખ, બેમાંથી જે ઓછું હોય તે, સહકારી હેઠળના વર્તમાન અને નવા કસ્ટમ હાયરિંગ સેન્ટર્સ (CHC) દ્વારા ડ્રોન ખરીદવા માટે આપવામાં આવે છે. ખેડૂતોની સોસાયટી, ફાર્મર્સ પ્રોડ્યુસર ઓર્ગેનાઈઝેશન (FPO) અને ગ્રામીણ સાહસિકો.
CHCની સ્થાપના કરનાર કૃષિ સ્નાતકો મહત્તમ રૂ. 5 લાખ સુધીના ડ્રોનના ખર્ચના 50% દરે નાણાકીય સહાય મેળવવા માટે પાત્ર છે.
ડ્રોન પ્રદર્શન માટે પહેલેથી જ ઓળખાયેલી સંસ્થાઓ ઉપરાંત, રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારની અન્ય કૃષિ સંસ્થાઓ, કૃષિ પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલા કેન્દ્રીય જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમોને પણ ખેડૂતોના ડ્રોન પ્રદર્શન માટે નાણાકીય સહાય માટે પાત્રતા સૂચિમાં લાવવામાં આવ્યા છે.
કૃષિ મંત્રાલય સમગ્ર દેશમાં કૃષિને પ્રોત્સાહન આપવા અને વિવિધ કૃષિ પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંકળાયેલા માનવ શ્રમને ઘટાડવા ઉપરાંત ઉત્પાદન અને ઉત્પાદકતા વધારવા માટે અનેક યોજનાઓ દ્વારા રાજ્ય સરકારોને સહાય ઓફર કરી રહ્યું છે. સરકાર ખેડૂતોને બિયારણ, ખાતર અને સિંચાઈ જેવા ઈનપુટ્સના ઉપયોગની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવા માટે આધુનિક ટેકનોલોજી સુધી પહોંચવામાં પણ મદદ કરી રહી છે.
કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી કૈલાશ ચૌધરીએ કહ્યું કે આ નવી ટેક્નોલોજીનો ઉદ્દેશ્ય વધુને વધુ ખેડૂતો સુધી પહોંચવાનો છે, જે તેમને સુવિધા આપશે, ખર્ચમાં ઘટાડો કરશે અને તેમની આવકમાં વધારો કરશે. વડાપ્રધાનના આ વિઝન હેઠળ મંત્રી તોમરના માર્ગદર્શન હેઠળ કામ ઝડપથી થઈ રહ્યું છે. તીડના હુમલા દરમિયાન સરકારે બચાવ માટે તાત્કાલિક ડ્રોન અને હેલિકોપ્ટરનો પણ ઉપયોગ કર્યો હતો.
