યુક્રેન યુદ્ધ વચ્ચે ભારત અને ચીને રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ, ગેસ અને કોલસો ખરીદ્યો છે. આનાથી રશિયાને $24 બિલિયનની કમાણી થઈ છે.
ભારતે રશિયા પાસેથી 5 ગણું વધુ તેલ અને કોલસો ખરીદ્યો છે. તે જ સમયે, ચીને છેલ્લા 3 મહિનામાં $ 18 બિલિયનથી વધુની ખરીદી પણ કરી છે.
યુક્રેન યુદ્ધ બાદ અમેરિકી આર્થિક પ્રતિબંધોનો ભોગ બનેલા રશિયાએ માત્ર ત્રણ મહિનામાં ભારત અને ચીનને તેલ, કોલસો અને ગેસ વેચીને 24 અબજ ડોલરની કમાણી કરી છે. આનાથી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેન અને યુરોપીયન દેશો પર રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનને સજા આપવા પર વળતો પ્રહાર કર્યો છે.
રશિયા પાસેથી તેલ લેવાના મુદ્દે અમેરિકાએ ભારતને ઘણી વખત ધમકી આપી છે, પરંતુ મોદી સરકાર તેના મિત્ર રશિયા સાથે ઉભી છે અને સસ્તા દરે તેલ અને કોલસો ખરીદવાનો યુગ ચાલી રહ્યો છે.
મેના અંત સુધીમાં, ચીને રશિયા પાસેથી તેલ, ગેસ અને કોલસો ખરીદવા માટે $18.9 બિલિયનનો ખર્ચ કર્યો છે. દરમિયાન, ભારતે આ રાઉન્ડમાં રશિયા પાસેથી $5.1 બિલિયનની ઊર્જાની આયાત પણ કરી છે. આ એક વર્ષ પહેલા કરતા 5 ગણું વધારે છે.
આ રીતે રશિયાને વર્ષ 2021ની સરખામણીમાં ભારત અને ચીન પાસેથી 13 અબજ ડોલરની વધારાની આવક મળી છે. જ્યારે ભારત અને ચીને વધુ ખરીદી કરી છે, ત્યારે અમેરિકા અને અન્ય દેશોએ રશિયાને સજા આપવા માટે તેલ અને ગેસની ખરીદીમાં ઘટાડો અથવા પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
મુખ્ય અર્થતંત્રો મંદીમાં જવાનું જોખમ ધરાવે છે
ભારત ચીનના પગલાથી રશિયા પર પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધો અસરકારક રહ્યા નથી. આ નિયંત્રણોના કારણે તેલ અને ગેસના ભાવ આસમાને છે, જેના કારણે મોંઘવારી તેની ટોચ પર છે, જે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓને મંદીમાં જવાનો ભય છે.
વિશ્લેષક લૌરી માલ્યાવિર્તા કહે છે કે ચીન પહેલાથી જ પાઈપલાઈન અને પેસિફિક મહાસાગર બંદરો દ્વારા રશિયા જે નિકાસ કરી શકે છે તે આયાત કરી રહ્યું છે. ભારત એટલાન્ટિક મહાસાગરમાંથી નીકળતી રશિયન ચીજવસ્તુઓનો મુખ્ય આયાતકાર છે, જેને યુરોપ હવે લેવા માંગતું નથી.
લોરીએ કહ્યું કે આ સમયગાળો હજુ પૂરો થવાનો નથી. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં એનર્જીના ભાવ હજુ પણ ખૂબ ઊંચા છે. રશિયા તેલની ખરીદી પર ભારે ડિસ્કાઉન્ટ ઓફર કરી રહ્યું છે.
ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર પૂરો જોર લગાવ્યો છે. જો કે, ચીન અને ભારત હજુ પણ યુરોપ કરતાં આ વર્ષે રશિયા પાસેથી ઓછું તેલ ખરીદવામાં સફળ રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે યુરોપીયન પ્રતિબંધોને કારણે તેલ અને ગેસની ખરીદી ઘણી ઓછી થવા જઈ રહી છે.
રશિયાએ ઘણા દેશોને ગેસ સપ્લાય પણ બંધ કરી દીધો છે. રશિયા લાંબા સમયથી ભારત અને ચીન સાથે ગાઢ વેપાર અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો ધરાવે છે.
